Gericht stilleggen celdood voorkomt fatale aandoening septische shock

0
1137

Onderzoekers van het Vlaams Instituut voor Biotechnologie (VIB) en Universiteit Gent (UGent) hebben een nieuwe piste ontdekt in het voorkomen van de fatale aandoening septische shock. Septische shock, kortweg sepsis, is een extreme ontstekingsreactie van het lichaam. Het is de meest voorkomende doodsoorzaak op afdelingen intensieve zorg in ziekenhuizen. Bij sepsis gaat acute ontsteking gepaard met lage bloeddruk en bloedklonters, wat zorgt voor het stilvallen van de organen. Onlangs nog overleed de Braziliaanse voetballegende Socrates aan de gevolgen van de aandoening. In een nieuwe studie in het toptijdschrift Immunity beschrijven Peter Vandenabeele en collega’s van VIB-UGent dat het blokkeren van een bepaald type celdood (necroptose) muizen compleet beschermt tegen deze dodelijke ontsteking.

“Dit onderzoekt opent nieuwe perspectieven voor de behandeling van dodelijke ontstekingsziekten zoals sepsis en SIRS,” zegt onderzoeker Peter Vandenabeele van VIB en UGent. “Met het stilleggen van necroptose hebben we een mogelijk nieuw doelwit gevonden voor een therapie.”

Sepsis en SIRS
De Gentse wetenschappers onderzochten het Systemisch Inflammatoir Respons Syndroom (SIRS). Dat is een zware ontstekingsreactie die het hele lichaam aantast. Oorzaak kan liggen bij een infectie, zoals bij sepsis, of bij een fysisch letsel, zoals ernstige brandwonden of een zwaar auto-ongeval.

Rol van TNF bij SIRS
Bij het optreden van SIRS speelt de stof cytokine tumor necrosis factor (TNF) een cruciale rol. De aanwezigheid van TNF kan ertoe leiden dat de cellen worden aangespoord tot geprogrammeerde celdood. Dat is een noodzakelijke reactie in het lichaam, die onder meer wordt ingezet om schade te voorkomen bij letsels en infecties. Geprogrammeerde celdood kan op twee manieren optreden: via apoptose of via necroptose. Het verschil tussen beide vormen van celdood wordt onder meer bepaald door welke stoffen in het lichaam ze worden uitgelokt.

RIPK: potentieel therapeutische doelwit voor behandeling SIRS en sepsis
Vandenabeele en zijn collega’s ontdekten dat bij muizen het uitschakelen van apoptose geen impact had op dodelijke SIRS, terwijl het uitschakelen van necroptose een volledige bescherming bood tegen de aandoening. De wetenschappers slaagden erin om necroptose te blokkeren door RIPK-moleculen (Receptor-interacting serine/threonine-protein kinase) uit te schakelen. Uit de experimenten bleek dat RIPK een cruciale rol speelt bij SIRS en sepsis. De molecule blijkt een potentieel therapeutische doelwit te vormen voor de behandeling van SIRS en sepsis. Verder wetenschappelijk onderzoek moet duidelijkheid scheppen over de potentiële toepassingen van deze vinding.

Relevante publicatie
Linde Duprez et al. RIP Kinase-Dependent Necrosis Drives Lethal Systemic Inflammatory Response Syndrome, Immunity, 2011,

Funding
Het onderzoek werd gefinancierd door FWO Vlaanderen, IWT, Europese Gemeenschap, de Belgische federale overheid, UGent, VIB en de Vlaamse regering (Methusalem).

Vragen van patienten
Patiënten, familie of kennissen die na het lezen van dit artikel met vragen zitten, kunnen steeds terecht op patienteninfo@vib.be.

LAAT EEN REACTIE ACHTER