hersenen

Epilepsie is een van de meest voorkomende neurologische aandoeningen. Een groot probleem is dat patiënten vaak onvoldoende reageren op de anti-epileptische geneesmiddelen die momenteel in gebruik zijn. Onder leiding van Ilse Smolders en Dimitri De Bundel hebben onderzoekers van de Vrije Universiteit Brussel een innovatieve strategie ontdekt waarmee de hersenen zélf gestimuleerd worden epilepsie te bestrijden.

Tijdens epileptische aanvallen maken gespecialiseerde hersencellen somatostatine vrij – een klein eiwitachtig molecuul dat een functie vervult in de communicatie tussen hersencellen. Zodra deze stof in aanraking komt met de zogenoemde somatostatine 2A-receptoren van een zenuwcel, wordt de ontladende functie van deze cel onderdrukt. Dit betekent dat somatostatine ook de overmatige ontlading van zenuwcellen onderdrukt die de oorzaak is van een epileptische aanval. Somatostatine is dus in feite een lichaamseigen medicijn tegen epilepsie.

Het lichaam een handje helpen
Het probleem is echter dat de somatostatinereceptoren van een hersencel snel ‘afgestompt’ raken. Daarbij trekken ze zich terug tot in het zogeheten golgicomplex, dat diep in de cel verborgen ligt. Pas twee uur na hun aanvankelijke blootstelling aan somatostatine herstelt de dichtheid van deze receptoren aan het celoppervlak zich weer.

Ilse Smolders en Dimitri De Bundel ontdekten samen met hun medewerkers van de Vrije Universiteit Brussel en onderzoekers van de Université Paris Diderot dat het in principe mogelijk is om de terugkeer van somatostatine 2A-receptoren naar het celoppervlak te versnellen. In proefdieren lukte dat door moleculen toe te dienen die in de cel binden aan het eiwit IRAP (insuline-gereguleerd aminopeptidase).

Deze innovatieve strategie blijkt de anti-epileptische werking van somatostatine dramatisch te versterken. De onderzoekers hebben hiermee aangetoond dat het mogelijk is op termijn nieuwe behandelingen tegen epilepsie te ontwikkelen die gebaseerd zijn op het versterken van lichaamseigen processen.

LAAT EEN REACTIE ACHTER