Nieuw licht op de bestrijding van kanker

0
1019

Leuvense VIB-wetenschappers legden een mechanisme bloot dat verklaart waarom de antitumorale werking van specifieke immuuncellen, genaamd macrofagen, onderdrukt wordt tijdens tumorgroei. Bovendien toonden zij aan dat het blokkeren van het eiwit Nrp1 deze antitumorale immuunreactie van macrofagen kan herstellen. Dit is een primeur. Nrp1 kan een belangrijk aangrijpingspunt vormen voor de ontwikkeling van een nieuwe therapie tegen kanker.

Max Mazzone: “Al jaren worden de biologische processen bestudeerd die tot de gecoördineerde navigatie van bloedvaten en zenuwen leiden. De eerste waarnemingen hieromtrent zijn in feite afkomstig van de Belgische anatomist Andreas Vesalius. We waren dan ook verrast om te ontdekken dat immuuncellen dezelfde signalen volgen om zich in de tumor te positioneren en op die manier bijdragen tot tumorgroei. Door deze signalen te blokkeren, keren we de immuuncellen opnieuw tegen de tumor.”

Macrofagen en kanker
Macrofagen zijn belangrijke cellen van het immuunsysteem. Ze zijn o.a. verantwoordelijk voor het opruimen van ziekteverwekkers zoals bacteriën en virussen. Macrofagen blijken echter ook een belangrijke en ingewikkelde rol te spelen bij het ontstaan en uitzaaien van kanker.

Macrofagen die een tumor binnendringen noemen we ‘tumor-geassocieerde macrofagen’ of kortweg TAM’s. Extensieve infiltratie van TAM’s in de tumor wordt dikwijls gecorreleerd met een slechte prognose van diverse kankers. Deze TAM’s onderdrukken het immuunsysteem, bevorderen bloedvatvorming en stimuleren op die manier de tumorgroei. Anderzijds zijn er ook studies die net het tegengestelde aangeven: TAM’s hebben een antitumorale werking.

De tegenstelde functies van TAM’s bij de ontwikkeling van tumoren, doet de vraag rijzen of er binnen de micro-omgeving van de tumor specifieke factoren zijn die het fenotype van deze TAM’s bepalen.

Neuropilin-1 (Nrp1)
Andrea Casazza en collega’s onderzochten onder leiding van Massimiliano Mazzone het mechanisme dat verantwoordelijk is voor de tegengestelde fenotypes van TAM’s. Hun studie toonde aan dat het eiwit neuropilin-1 (Nrp1) cruciaal is voor de lokalisatie van TAM’s in zuurstofarme gebieden binnen de tumor, waardoor de pro-tumorale karakteristieken van TAM’s versterkt worden.

Bijgevolg ontdekten zij dat bij het blokkeren van Nrp1, macrofagen niet naar zuurstofarme gebieden kunnen migreren. Op deze manier wordt de antitumorale werking van macrofagen hersteld. Minder onderdrukking van de immuunreactie en bloedvatvorming in de tumor leidt tot minder tumorgroei.

Impact van dit onderzoek
Deze preklinische studie van professor Mazzone en collega’s onthult een nieuwe moleculaire as die op therapeutisch vlak zeer interessant kan zijn, onder andere voor de behandeling van pancreas-, borst- en longkanker. Een dergelijke therapie heeft als doel om het antitumor fenotype van de macrofagen te herstellen. Macrofagen zijn immers cellen die deel uitmaken van ons afweersysteem.

Verder hebben deze resultaten ook een belangrijk prognostische waarde, want de positionering van macrofagen in zuurstofarme gebieden zou een indicatie zijn voor een slechte prognose, terwijl de lokalisatie van macrofagen in zuurstofrijke gebieden een gunstiger ziekteverloop zouden voorspellen.

Vragen
Iedereen kan met vragen over dit medisch onderzoek terecht op patienteninfo@vib.be.

Meer informatie
Vlaams Instituut voor Biotechnologie
KU Leuven
Vrije Universiteit Brussel

DELEN
Vorig artikelVerbeterde diagnostische test om kanker op te sporen
Volgend artikelGevreesde tijgermug in België gesignaleerd
Vlaams Instituut voor Biotechnologie (VIB) is een non-profit onderzoeksinstituut in de levenswetenschappen. 1200 wetenschappers verrichten strategisch basisonderzoek naar de moleculaire basis van het menselijk lichaam, planten en micro-organismen. Via een partnerschap met vier Vlaamse universiteiten – UGent, K.U.Leuven, Universiteit Antwerpen en Vrije Universiteit Brussel – en een stevig investeringsprogramma bundelt VIB de krachten van 72 onderzoeksgroepen in één instituut. Hun onderzoek leidt tot een betere kennis van het leven. Met zijn technologietransfer streeft VIB ernaar om onderzoeksresultaten te vertalen in nieuwe economische activiteit en in producten ten dienste van de consument en de patiënt. VIB ontwikkelt en verspreidt een breed gamma aan wetenschappelijk onderbouwde informatie over alle aspecten van de biotechnologie.

LAAT EEN REACTIE ACHTER